Twoje dziecko zna telefon lepiej niż Ciebie. I to powinno nas na chwilę zatrzymać.
Coraz więcej rodziców zauważa dziś coś, co daje do myślenia. Dzieci bardzo szybko uczą się obsługi telefonów, tabletów i aplikacji. Czasami szybciej niż dorośli.
Nie jest to przypadek. Współczesne dzieci dorastają w świecie, w którym ekrany są obecne niemal wszędzie. Telefon w kieszeni, tablet w domu, telewizor w tle.
Nic więc dziwnego, że coraz częściej pojawia się pytanie:
ile czasu przed ekranem jest bezpieczne dla dziecka i jak ograniczyć czas ekranowy dzieci?
Ile czasu przed ekranem jest bezpieczne dla dziecka?
Światowa Organizacja Zdrowia zaleca, aby dzieci w wieku 2–4 lat spędzały przed ekranem maksymalnie jedną godzinę dziennie, a w przypadku najmłodszych dzieci najlepiej całkowicie unikać ekranów [1]. Pierwsze lata życia to okres niezwykle intensywnego rozwoju mózgu. W tym czasie dziecko uczy się przede wszystkim poprzez ruch, eksplorowanie otoczenia i relacje z innymi ludźmi.
Badania pokazują, że nadmierny czas ekranowy u dzieci może ograniczać aktywności kluczowe dla rozwoju, takie jak:
• rozmowa z rodzicami
• swobodna zabawa
• aktywność ruchowa
• poznawanie świata wszystkimi zmysłami
To właśnie te doświadczenia budują fundamenty koncentracji, języka i umiejętności społecznych.
Dlaczego zabawa jest kluczowa dla rozwoju dziecka
Współczesna psychologia rozwojowa jest zgodna w jednym ważnym punkcie. Dzieci uczą się najlepiej poprzez działanie. Nie przez bierne oglądanie. Nie przez przewijanie ekranu. Przez doświadczenie.
Kiedy dziecko nawleka koraliki, dopasowuje elementy, układa klocki albo buduje konstrukcję z drewnianych zabawek, jego mózg wykonuje bardzo złożoną pracę.
W takich chwilach rozwijają się między innymi:
• koncentracja
• koordynacja ruchowa
• logiczne myślenie
•cierpliwość
• umiejętność rozwiązywania problemów
Dlatego eksperci podkreślają, jak ważne są zabawki rozwijające dla dzieci oraz aktywności angażujące ręce i zmysły. To właśnie poprzez działanie dziecko buduje zrozumienie świata.
Dobrze dobrane zabawki edukacyjne dla dzieci wspierają rozwój konkretnych umiejętności. Jedne rozwijają precyzję ruchów, inne uczą logicznego myślenia czy też wspierają koncentrację i cierpliwość. Dziecko, które ma dostęp do takich materiałów, stopniowo rozwija wewnętrzną motywację do nauki i zabawy. Nie potrzebuje wtedy ciągłej rozrywki z telefonu czy tabletu.
Dlaczego dzieci potrzebują trudności
Każdy rodzic zna ten moment.
„Nie umiem.”
„Nie wychodzi mi.”
„To za trudne.”
Naturalną reakcją jest chęć pomocy. Chcemy przyspieszyć rozwiązanie problemu. Jednak właśnie w takich momentach rozwija się jedna z najważniejszych kompetencji w życiu dziecka.
Poczucie sprawczości.
Kiedy dziecko po kilku próbach samodzielnie znajduje rozwiązanie, buduje w sobie przekonanie:
„Potrafię.”
„Poradziłem sobie.”
Psychologowie podkreślają, że takie doświadczenia wzmacniają wewnętrzną motywację i pewność siebie dziecka [3]. To doświadczenie pojawia się najczęściej w spokojnej, skupionej zabawie.
Dzieci naturalnie wybierają aktywności, które je angażują. Jeśli mają dostęp do ciekawych materiałów, bardzo często same rezygnują z ekranów na rzecz zabawy. Twoje dziecko nie potrzebuje idealnego rodzica. Nie potrzebuje perfekcyjnie zaplanowanego dnia. Potrzebuje Twojej obecności, uwagi, zaufania.
Potrzebuje czasu bez ekranu.
Czasu na prawdziwą zabawę.
Czasu na odkrywanie świata własnymi rękami.
Właśnie w takich momentach rozwijają się fundamenty przyszłości.
Ciekawość.
Samodzielność.
Pewność siebie.
I to one w przyszłości pomagają dziecku radzić sobie z wyzwaniami świata.
Źródła
[1] World Health Organization. Guidelines on physical activity, sedentary behaviour and sleep for children under 5 years of age.
[2] Office of Disease Prevention and Health Promotion. Screen time and child development.
[3] Ryan R., Deci E. Self-Determination Theory and intrinsic motivation.
Dodaj komentarz